غزلیات 4                 


نسيم عشق

بـــه مــــن نگـــر كه رخى همچو كهــــربا دارم        دلــــى به ســــوى رخ يـــار دلـــربا دارم

ز جـــام عشق چشيـــدم شراب صدق و صفا         به خــــُمّ ميكــــده بـا جان و دل، وفادارم

مرا كه مستى عشقت، ز عقل و زهد رهــاند         چــــه ره به مــــدرسه يا مسجد ريا دارم؟

غلام همّت جــــام شــــراب ســـــاقــى باش         كــه هر چه هست از آن روى با صفا دارم

نسيم عشــق ، بــــه آن يـــار دلـــربا  بـــرگو          ز جـــاى خيــــز كـــه مــن درد بى‏دوا دارم

چـــه رازهــــاست در اين خمّ و ساقى و دلبر         بــــــه جــــان دوست ز درگــــاه كبريا دارم

سخن ز تخت سليمـــان و جـــام جـــم نـزنيد         كــــه تــــاج خســــروِ كــِى را منِ گدا دارم

 

محراب عشق

جــــز خـــــــــم ابروى دلبر، هيچ محرابى ندارم        جـــز غــــم هجــران رويش، من تب و تابى ندارم

گفتـــــم انـــــــدر خواب بينم چهره چون آفتابش       حسرت اين خواب در دل ماند، چون خوابى ندارم

سر نهم بر خاك كويش، جان دهم در ياد رويش       ســرچه باشد؟ جان چه باشد؟ چيز نايابى ندارم

با كــــه گويم درد دل را؟ از كه جويم راز جان را؟       جــــز تـــو اى جــان رازجويى، دردِ دل يابى ندارم

تشنه عشق تو هستم، باده جانبخش خواهم         هــــر چه بينم جز سرابى نيست، من آبى ندارم

مـــن پريشان حالم از عشق تو و حالى ندارم          مــــن پـــريشــــان گـويم از دست تو آدابى ندارم

 

سايه عشق

بـــى هــــــواى دوست، اى جان دلم، جــانى ندارم        دردمنـــدم، عــــاشقم بى دوست، درمانى ندارم

آتشـــــى از عشق در جانم فكندى، خـــوش فكندى       مـــن كــــه جـــــز عشق تو آغازى و پايانى ندارم

عشـــق آوردم در ايـــن ميخـــــانه بـــا مشتى قلندر       پـــــرگشـــــايم سوى سامانى كه سامانى ندارم

عالـــم عشق است، هـــــر جا بنگرى از پست و بالا       ســـــايه عشقــــم كــــه خود پيدا و پنهانى ندارم

هر چه گويد عشق گويد، هر چه سازد عشق سازد       من چه گويم، من چه سازم، من كه فرمانى ندارم

غمــــزه كـردى، هر چه غير از عشق را بنيان فكندى      غمــــزه كن بــــر من كه غير از عشق بنيانى ندارم

ســر نهم در كــوى عشقت، جان دهم در راه عشقت     من چه مى‏گويم كه جز عشقت سر و جانى ندارم

عاشقــــم، جز عشق تو، در دست من چيزى نباشد     عـــــاشقم، جــــز عشق تــو بر عشق برهانى ندارم

 

جامه دران

 مــن خـــــواستــار جام مى از دست دلبرم         اين راز با كه گويم و اين غم كجا برم؟

جــــان باختم به حسرت ديدار روى دوست         پــــــروانه دور شمعـــم و اسپند آذرم

پــرپـر شـــدم ز دورى او، كنج اين قفـــس          ايـــن دام باز گير تا كه معلّق زنان پرم

ايــن خــــرقه ملــــوّث و سجـــــّاده ريـــــا          آيــــا شــــــود كه بر درِ ميخانه بردرم؟

گـــر از سبــــوى عشق، دهد يار جرعه‏اى        مستــانه، جان ز خرقه هستى درآورم

پيرم؛ ولى به گوشه چشمى جوان شوم          لطفــــى كــــــه از سراچه آفاق بگذرم

 

بهار جان

بهــــار آمد، جوانى را پس از پيرى ز سر گيرم       كنـــار يــــار بنشينم ز عمـــر خــود ثمرگيرم

بــــه گلشن باز گردم، با گل و گلبن در آميزم       بـــه طرف بوستان دلدار مهوش را به برگيرم

خــــزان و زردى آن را نهم در پشت سر، روزى      كـــه در گلـزار جان از گل‏عذار خود خبر گيرم

پَـــر و بالــــم كه در دىْ از غم دلدار، پرپر شد       بـــه فـروردين  به ياد وصل دلبر بال و پر گيرم

بـــه هنگام خـزان در اين خراب آباد، بنشستم      بهـــار آمــد كـــه بهـــر وصل او بار سفر گيرم

اگر ساقى از آن جامى كه بر عشاق افشاند        بيفشـــاند ، به مستى از رخ او، پرده بر گيرم

 

محفل رندان

آيـــد آن روز كــــه خــــاك سر كويش باشم         تــــرك جـــان كرده و آشفته رويَش باشم

ســـــــاغر روح‏فـــــــزا از كــــف لطفش گيرم        غافل از هر دو جهان، بسته مويش باشم

ســـر نهــم بر قدمش، بوسه زنان تا دم مرگ       مست تـــا صبح قيـامت ز سبويش باشم

همچـو پروانه بسوزم برِ شمعش، همه عمر        محـــو چـون مى‏زده در روى نكويش باشم

رســـد آن روز كه در محفل رندان، سرمست        راز دار همـــــــه اســـرار مگــــويش باشم

يــــوسفـم، گـــــر نـــــزند بر سر بالينم سر         همچــــو يعقـوب، دل آشفته بويش باشم

 

انتظار

 از غــــم دوست، در اين ميكده فــــرياد كشم      داد رس نيست كـه در هجر رخش داد كشم

داد و بيــــداد كه در محفل مــــا رندى نيست       كــــه بــــرش شكوه بــرم، داد ز بيداد كشم

شاديــــم داد، غمم داد و جفـــــــــا داد و وفا       بــا صفـــا مـــنّت آن را كـه به من داد، كشم

عـــــاشقم، عــــاشق روى تو، نه چيز دگرى       بــــار هجــــــران و وصالت به دل شاد، كشم

در غمت اى گل وحشىِ من، اى خسرو من       جــــور مجنــــون ببـــــرم، تيشه فرهاد كشم

مُـــــردم از زنـــدگىِ بى تو كه با من هستى      طــــرفه ســرّى است كه بايد برِ استاد كشم

سالهــــا مـــــى گــــــذرد، حادثه ها مى آيد       انتظـــــار فـــــــرج از نيمـــــه خــــــرداد كشم

 

بوى نگار

آن نـــــالـــــــه ها كه از غم دلـــدار مى‏كشم        آهــــى‏است كــــــز درون شـــرربار مى‏كشم

بــــــــا يـــــار دلفريب بگـــــــو: پــــرده برگشا        كــــــز هجــــــــر روى مــــاه تو، آزار مى‏كشم

منصـــــــور را گـــــذار كـــه فرياد او به دوست       در جمـــــع گلــــــرخــــــان به سرِدار مى‏كشم

ســـــاقــــى، بريز بــــاده به جامم كه هجر يار       بــــــارى‏است بس‏گــــران به سربار مى‏كشم

گفتــى كه دوست، باز كند در به روى دوست       اين حســــرتى است تازه كه بسيار مى‏كشم

كـــــوچك مگيــــــر كلبـــــه پيـــر مغان كه من       بــــــوى نگــــار زان در و ديــــــوار مــــى‏كشم

ســـــالك در اين سـلــــوك به دنبال كيستى؟      مـــــن يــــــــار را بــــــه كوچه و بازار مى‏كشم

 

شبِ وصل

 يــــك امشبــــى كه در آغوش مـــــاه تابانم       ز هر چه در دو جهان است، روى گردانم

بگيـــــر دامن خورشيد را دمــــــى، اى صبح       كــــه مــه نهاده سر خويش را به دامانم

هــــزار ساغـــــر آب حيــــات خــــوردم از آن       لبـــــان و همچـــو سكندر هنوز عطشانم

خـــــداى را كـه چه سرّى نهفته اندر عشق       كــــه يــــار در بر من خفته، من پريشانم؟

نـــــدانــم از شب وصل است يا ز صبح فراق      كـــه همچــو مرغ سحرگاه، من غزلخوانم؟

هــــــزار سال، اگـــر بگذرد از اين شب وصل       ز داستــــان لــــطيفش، هـــــــزار دستانم

مخوان حديث شب وصل خويش را، "هندى"      كـــــه بيمنـــــاك ز چشــــمِ بــــدِ حسودانم

 

سرا پرده عشق

بـــــايد از رفتن او جــــامه به تن، پاره كنم        درد دل را بـــه چه انگيزه توان چــاره كنم؟

در ميخــــــانه گشـــاييد به رويم كـــه دمى      درد دل را به مى و ساقى ميخـــواره، كنم

مگـــــذاريد كه درد دل مـــــن فـــاش شود       كه دل پيــــر خـــــــرابـــات ز غم، پاره كنم

ســــر خُم بـاد سلامت كه به غمخوارى آن       ذرّه در پـــــرده عشق تــو، چو خمپاره كنم

از ســـراپــــــرده عشقِش به در آيم، روزى       ساكنـــــان ســــــر كـــويش همه آواره كنم

رخ نمــــا، اى بت هر جايى بى نام و نشان      تـــــا ز سيلـى دل خود همسر رخساره كنم

 

شمع وجود

 آيــد آن روز كه من، هجرت از اين خــانه كنم؟        از جهــــــان پرزده، در شـــاخ عدم لانه كنم؟

رسد آن حــــــال كـــه در شمعِ وجـــود دلدار         بــــال و پـــــر سوخته، كارِ شب پروانه كنم؟

روى از خـــــانقـــــه و صومعــــــه بـــرگردانم         سجــــده بـــــر خاك در ساقى ميخانه كنم؟

حال، حـــاصل نشد از موعظه صوفى و شيخ        رو به كـــــــوى صنمــــى والـــه و ديوانه كنم

گيســــو و خـــــال لبت دانه و دامند، چسان         مـــرغ دل فــارغ از اين دام و از اين دانه كنم؟

شــــود آيــــا كــه از اين بتكده، بر بندم رخت         پــــر زنـــــان، پشت بر اين خانه بيگانه كنم؟

 

خلوتگه عشاق

 فـــــرّخ  آن روز كــــه از اين قفس آزاد شوم     از غـــم دورى دلـــــدار رهــم، شاد شوم

سر نهم بر قـدم دوست، به خلوتگه عشق     لب نهـــم بـــر لب شيرين تو، فرهاد شوم

طـــــى كنـــم راه خرابات و به پيرى برسم      از دم پيـــر خــــرابـــــات دل آبــــــــاد شوم

يــــاد روزى كـــه به خلــــوتگـه عشاق روم      طـــــرب انگيـز و طرب خيز و طرب‏زاد شوم

نــه به ميخـــانه مـــرا راه، نه در مسجد جا     يــــار را گـــــو: سببي ساز كه ارشاد شوم

 

شرح پريشانى

درد خـــــــواهم، دوا نمى‏خــــــواهم         غصّـــه خواهـــم، نوا نمى‏خواهم

عـــــاشقم، عــــــاشقم، مريض توام         زيـن مرض، من شفا نمى‏خواهم

من جفــــــــايت به جــــان خـــريدارم         از تـــو تـــرك جفــــا، نمى‏خواهم

از تــــو جــــــانا، جفا وفـــــــــا باشد          پس دگـــر، مـــن وفا نمى‏خواهم

تو "صفــــــا"ى منـــــى و "مروه" من          "مــــروه" را بـا "صفا" نمى‏خواهم

صوفى از وصل دوست، بى‏خبر است         صــــوفى بـــى صفا، نمـى‏خواهم

تو دعــــــــــاى منى، تو ذكـــــر منى         ذكــــر و فكـــــر و دعا نمى‏خواهم

هـــر طـــــرف رو كنـــــم، تويى قبله          قبلـــه، قبلــــه نمـــا نمـى‏خواهم

هـــر كـــه را بنگرى، فدايى تو است         مــــن فـــــدايم، فـــدا نمى‏خواهم

همــه آفــــاق، روشن از رُخ تو است         ظاهــــرى، جــــاى پا نمى‏خواهم

همّت پير

 رازى است مـــــرا، رازگشــــايى خواهم          دردى است به جانم و دوايى خواهم

گـــر طـــــور نديدم و نخـــــواهــــم ديدن          در طــــور دل از تو، جاى پايى خواهم

گــــر صـوفى صافى نشـدم در ره عشق          از همّت پيــــر ره، صفــــــايى خواهم

گــــر دوست وفـــــــايى نكند بر درويش            با جــــان و دلـــم از او جفايى خواهم

بـــــردار حجــــــاب از رخ، اى دلبر حسن           در ظلمت شب، راهنمـــــايى خواهم

از خويش برون شو، اى فرو رفته به خود            من عاشقِ از خويش رهـــايى خواهم

در جـــــان منـــــىّ و مــــــى نيابم رخ تو            در كنــــز عيـــان، كنز خفايى خواهم

اين دفتر عشق را بِبَنـــــــــد اى درويش             من غــــرقم و دستِ ناخدايى خواهم

 

جام جان

در دلم بـــود كه جان در ره جانان بدهم      جان ز من نيست كه در مقدم او، جان بدهم

جام مى ده كه در آغوش بتى جا دارم       كــــه از آن جـــــــايزه بر يوسف كنعان بدهم

تـــــا شدم خادم درگاه بت باده فروش      به اميــــــران دو عـــــــالم همـه فرمان بدهم

از پريشانى جانم ز غمش، باز مپرس       ســـر و جـــــــان در ره آن زلف پريشان بدهم

زاهد، از روضه رضوان و رخ حور مگوى       خَـــــم زلفش نـــه به صد روضه رضوان بدهم

شيخ محراب ، تو و وعده گلزار بهشت      غمــــزه دوست نشــــايد كه من ارزان بدهم

 

صاحب درد

مــــا زاده عشقيم و فــــــــــزاينده درديم      بــــــــا مدّعىِ  عاكفِ مسجد، به نبرديم

با مـــــــــدعيان، در طلبش عهد نبستيم      با بــــــــى‏خبران، ســازش بيهوده نكرديم

در آتش عشق تــــــو، خليلانه خــــزيديم      در مسلخ عشــــــــّاق تو، فرزانه و فرديم

در ميكده با مى‏زدگان، بيهش و مستيم        در بتكــــده با بت زده، هم‏عهد چو مرديم

در حلقه خود باختگان، چون گل سرخيم        در جــــــرگه زالـــــــوصفتان، بـا رخِ زرديم

در زمــــــــره آشفته دلان، زار و نـــزاريم        در حوزه صـــــــاحبنظران، چون يخ سرديم

با صوفـــى و درويش و قلندر به ستيزيم        با مــــــى زدگان، گمشدگان، باديه گرديم

بــــــا كس ننماييم بيان، حال دل خويش        ما خانه به دوشان، همگى صاحب درديم

 

كعبه دل

تا از ديــــــار هستى، در نيستى خزيديم            از هــــر چه غير دلبر، از جان و دل بريديم

با كــــــــــاروان بگوييد: از راه كعبــه برگرد           ما يار را به مستى، بيــــــرون خانه ديديم

لبّيك از چـــــــه گوييد، اى رهروان غافل ؟           لَبيّك او به خلـــــوت، از جامِ مى شنيديم

تا چنــــد در حجابيد، اى صوفيان محجوب؟           ما پرده خـــــــــودى را در نيستى دريديم

اى پـــــرده دار كعبـــــه، بردار پرده از پيش           كــــــــز روى كعبه دل، ما پرده را كشيديم

ســــــــاقى، بــــريز باده در ساغر حريفان            ما طعم باده عشق، از دست او چشيديم

 

 

سرّ عشق

 مـــــــا ز دلبستگى حيله گران، بى‏خبريم       از پــــــريشانى صاحبنظران، بى‏خبريم

عــــــــــاقلان از سر سودايى ما بى‏خبرند       ما ز بيهــــــودگى هوشوران بى‏خبريم

خبرى نيست ز عشاق رُخش در دو جهان      چه توان كرد كه از بى‏خبران بى‏خبريم؟

سرّ عشق از نظر پرده دران پوشيده است      ما ز رســوايى اين پرده دران بى‏خبريم

 راز بيهــــوشى و مستى و خراباتى عشق     نتـــــــوان گفت كه از راهبران بى‏خبريم

ســـاغرى از كف خود بازده، اى مايه عيش     ما كه از شادى و عيش دگران بى‏خبريم

 

محرم راز

در غــــم هجر رخ مـــاه تو، در سوز و گدازيم        تا به كى زين غم جانكـاه بسوزيم و بسازيم؟

شب هجــــــــــران تو آخر نشود، رُخ ننمايى        در همــــه دهــــر تــو در نازى و ما گرد نيازيم

آيد آن روز كه در بــــــــاز كنى، پرده‏گشايى؟       تا به خـــــاك قدمت جـان و سر خويش ببازيم

به اشارت، اگرم وعــــــده ديــــــــدار دهد يار       تا پس از مـــرگ به وجد آمده در ساز و نوازيم

گر به انديشه بيايد كه پناهى است به كويت      نـــه ســـوى بتكده رو  كرده، نه راهى حجازيم

ساقى از آن خُمِ پنهان كه ز بيگانه نهان است     بـــــاده در ســـاغـــــر ما ريز كه ما محرم رازيم

 

جامِ ازل

مــــــازاده عشقيم و پســــرخـــوانده جاميم          در مستى و جــــــانبازى دلدار تماميم

دلـــــــداده ميخــــــــــانه و قــــربانى شربيم          در بارگــــــه پيرمغان، پيــــــــر غلاميم

همبستر دلـــــــــدار و زهجــــرش به عذابيم          در وصـــل غريقيم و به هجران مداميم

بى رنگ و نـــــــــواييم؛ ولــــــى بسته رنگيم         بى نام ونشانيم و همى در پى ناميم

با صوفــــــــى و با عارف و درويش، به جنگيم          پـــــــــرخاشگـر فلسفه و علم كلاميم

از مــــــــــدرسه مهجور و ز مخــــــلوق كناريم         مطــــــرود خرد پيشه و منفور عواميم

با هستى و هستى طلبان، پشت به پشتيم           بــــــا نيستى از روز ازل گام به گاميم

 

بار يار

 اكنون كه در ميكده بسته است به رويم        بهتر كــــه غم خـــــويش به خمــّار بگويم

من كشتــه آن سـاقى و پيمانه عشقم         مــــن عــــــــاشِق دلداده آن روى نكويم

پروانــــــه صفت در بــرِ آن شمع بسوزم         مجنــــــــــــونم و در راه جنون باديه پويم

راز دل غمـــــديده خـــود را به كه گويم؟         مـــن تشنه جام مى از آن كهنه سبويم

بــــــردار كتاب از بــــــرم و جام مى آور           تا آنچه كه در جمع كتب نيست، بجويم

از پيچ و خـــم عِلم و خرد، رخت ببندم            تا بــــــــــار دهد يار، به پيچ و خم مويم

 

بت يكدانه

 خـــرّم آن روز كــه ما عاكف ميخانه شويم     از كف عقل، بــرون جسته و ديوانه شويم

بشكنيــــــــــــــم آينه فلسفه و عرفان را      از صنمخــــــــــانه اين قافله، بيگانه شويم

فارغ از خـــــــــانقه و مدرسه و دير شده      پشت پايى زده بر هستى و فرزانه شويم

هجرت از خويش نموده، سوى دلدار رويم     والــــــه شمع رُخش گشته و پروانه شويم

از همــــــــــــه قيد بريده، ز همه دانه رها     تا مگــــــــــــر بسته دام بت يكدانه شويم

مستى عقل ز سر برده و آييم به خويش     تا بهـــــــــــوش از قدح باده مستانه شويم

 

مىِ چاره ساز

ســـاقى، به روى من درِ ميخانه بــاز كن       از درس و بحث و زهد و ريا، بى‏نياز كن

تــــارى ز زلفِ خم خم خود در رهم بنــه       فارغ ز علـم و مسجد و درس و نماز كن

داوودوار نغمــــه زنـــــــان ساغــــرى بيار      غــافــــل ز درد جاه و نشيب و فــراز كن

بــــــر چين حجاب، از رُخ زيبــــا و زلف يار      بيگانــــه ام ز كعبــــه و مُلك حجــاز كن

لبــريز كن از آن مىِ صافى، سبــوى من       دل از صفــــا به ســـوى بت تــركتاز كن

بيچاره گشته‏ام، ز غم هجر روى دوست        دعـــوت مــرا به جام مى چاره ساز كن

 


 

راز گشايى

 

بس كــــن اين يــاوه سرايى، بس كن      تــا به كى خويش ستايى، بس كن

مخلصـــــــــان لــب به سخن وا نـكنند       بـــــركَن ايـــن ثوبِ ريايى، بس كن

تو خطــــــــا كـــارى و حق، آگاه است       حيلــــه گـــــر، زهد نمايى بس كن

حــــق غنــــــىّ است، برو پيش غنى       نــــــزد مخلـــــوق، گـدايى بس كن

هر پرستش كه تو كردى، شرك است        بـــى خــــدا، چند خدايى بس كن

شــــرك در جـــــــــان تـــــو منزل دارد        دعــــوى شــــرك زدايــى بس كن

تــــــــوى شيطــــان زده و عشقِ خدا !       نبــــــرى راه به جـــــايى، بس كن

سيّئــــــات تـــــو، به است از حسنات         جــان مـــن، شرك فزايى بس كن

خيــــل شيطــــــــــان، نبود اهل اللّه           اى قلـــــم، راز گشـــايى بس كن

 

 بس كن كه در گفتار و نوشتار تو با همه ادعاهاى پوچ، بويى از حق نيست؛ پس اين قلم را كه در دست ابليس است، عفو كن و راه خود پيش گير؛ ولى از رحمت خداوند - تعالى - مايوس مباش كه آن، سر حلقه همه خطاها است.

 والسلام               

 روح اللّه الموسوى الخمينى

 25 بهمن 1365      

 


 

 

 ساحل وجود

 عـــــــاشق روى توام، دست بـــدار از دل من         به خـــدا! جــــــــز رخ تو، حل نكند مشكل من

مهـــــــــر كـوى تو، در آميختــــه در خلقت ما          عشق روى تو، سرشته است به آب و گل من

نيست جــــز ذكر گل روى تـــو، در محفــل ما          نيست جــــز وصل تـــــو، چيز دگرى حاصل من

پاره كن پــــــرده انـــــوار، ميـــان من و خـــود           تا كند جلــــــوه، رخ مـــــــاه تو انـــــدر دل من

جلـــوه كن در جبــــــــل قلب من، اى يار عزيز          تــــا چــــو مـــوسى بشود زنده، دل غافل من

در ســــراپــــــاى دو عالم، رخ او جلوه‏گر است         كـــــه كنـــــد پــــــوچ، همـه زندگى باطل من

مــوج درياست جهان، ساحل و دريايى نيست         قطـــــره اى از نــــم درياى تو شد، ساحل من

زد خليل، عالـــم چون شمس و قمر را به كنار         جلــــــــوه دوست نباشد، چـــو من و آفل من

 

كعبه در زنجير

خـــــار راه منــــــــــى اى شيخ! ز گلــــزار برو     از ســـر راه من اى رنـــــد تبهكـــــــار، برو

تو و ارشاد من، اى مرشد بــــى رشد و تباه؟!     از بـــــرِ روى مـــن اى صوفــــى غدّار، برو

اى گــــــرفتار هواهــــاى خـود، اى دير نشين       از صف شيفتگـــــــــان رخ دلــــدار، بــــرو

اى قلندر منش، اى باد به كف، خرقه به دوش     خــــرقــــــه شــرك تهى كرده و بگذار برو

خـــــانه كعبــــه كــه اكنون، تو شدى خادم آن     اى دغــــل! خادم شيطانى، از اين دار برو

زين كليســـــاى كـــــه در خدمت جبّاران است     عيسىِ مريم از آن، خــود شده بيزار، برو

اى قلـــــم بر كفـــــــِ نقـــــــــــــــّادِ تبهكارِ پليد     بنه اين خــامـــه و مخلـــــوق ميـــازار، برو

 

باده عشق

 مــــن خراباتى‏ام؛ از من، سخن يار مخواه      گنگم، از گنگ پريشان شده، گفتار مخواه

من كــه با كورى ومهجورى خود سرگرمم     از چنين كور، تــــــــو بينايى و ديدار مخواه

چشم بيمـــــار تو، بيمــار نموده است مرا     غير هــــــذيان سخنى از من بيمار مخواه

با قلنـــدر منشين، گر كه نشستى هرگز      حكمت و فلسفـــه و آيـــــه و اخبار مخواه

مستم از باده عشق تو و از مستِ چنين       پند مردان جهــــان ديده و هشيار، مخواه

 

 

 

شمس كامل

صف بيــــــاراييد رنــــــــدان، رهبر دل آمده      جـــان براى ديـدنش، منزل به منزل آمده

بلبل از شوق لقـــايش، پر زنان بر شاخ گل    گل ز هجــر روى ماهش، پاى در گِل آمده

"طور سينــا" را بگو: ايّام "صَعْق" آخر رسيد    مــــوسى حق، در پـى فرعون باطل آمده

بانگ زن، بـــــر جمع خفّاشان پست كوردل     از وراى كـــوهساران، شمس كامل آمده

بـــازگو اهريمنان را، فصل عشرت بار بست    زندگــــى بر كـــــامتان زهـــر هلاهِل آمده

دلبـــر مشكل گشـــــا، از بام چـــرخ چارمين   با دم عيســــى، بـــراى حل مشكل آمده

غم مخور اى غرق درياى مصيبت، غم مخور    در نجــــاتت نوح كشتيبان به ساحل آمده

 

عطر يار

مـــــا نــــدانيم كه دلبستــــه اوييم، همه       مست و سرگشته آن روى نكــــوييم، همه

فـــــارغ از هر دو جهانيم و ندانيم كـــه ما        در پــــى غمــــــــزه او باديـــه پوييــم، همه

ســــاكنان در ميخـــــانه عشقيم، مـــدام        از ازل، مست از آن طــــرفه سبوييم، همه

هر چه بوييم ز گلزار گلستـــان وى است         عطـــر يـــــار است كه بوييده و بوييم، همه

جــــز رخ يـــــار، جمالــــى و جميلى نبود         در غم اوست كه در گفت و مگوييم، همه

خود ندانيم كه سرگشته و حيران همگى         پــــى آنيم كــــه خـود روى به روييم، همه

 

درياى هستى

در غم عشقت فتــــــادم، كاشكى درمان نبــــودى      من سر و سامان نجويم، كاشكى سامان نبودى

زاده اسمـــــــــــاء را با جَنّةُ الْمَأوى چـــه كــــارى؟       در چــــمِ فردوس مى ماندم، اگر شيطان نبودى

از مَلَك پـــــرواز ـكن و ز ملك هستى، رخت بر بند       نيست آدم‏زاده آنكس كــــز مَلَك پـــــــرّان نبودى

يــــــوسفا، از چـــــــــاه بيرون آى تا شاهى نمايى       گرچه از اين چــــــاه بيرون آمـــدن، آسان نبودى

ساغرى از دست ساقى گير و دل بر كن ز هستى       بر شـــــــود از قيد هستى آنكه فكر جان نبودى

عـــــــاشقم، عاشق كه درد عشق را جز او نداند        غــــرق بحــر عشقم و چون نوح پشتيبان نبودى

 

بار امانت

غــمى خواهم كه غمخوارم تـو باشى       دلــــــى خواهم، دل آزارم تو باشى

جهــــــــان را يك جـــوى ارزش نباشد        اگر يــــــــــــارم، اگر يارم تو باشى

ببــوسم چــــوبـــه دارم به شـــــــادى       اگر در پـــــــــــاى آن دارم تو باشى

به بيمـــــارى، دهــــم جان و سر خود        اگر يار پـــــرستارم تـــــــــو باشى

شــــوم، اى دوست! پرچمدار هستى        در آن روزى كه ســـردارم تو باشى

رسد جــــانم به فـــوق "قاب قوسين"        كه خورشيد شب تــــارم تو باشى

كِشم بــــــار امـــــــــانت، با دلى زار         امـــــانتـــــدار اســــرارم تو باشى

 

كاروان عشق

 پـــــريشان‏حالــــــى و درماندگىّ ما نمــى‏دانى        خطا كارى ما را فاش بى پروا نمى‏دانى

به مستى، كـــاروان عاشقان رفتند از اين منزل          برون رفتند از "لا "جانب "الّا"، نمى‏دانى

تهـــى‏دستى و ظالــــم پيشگــىّ ما نمى‏بينى          سبكبارى عاشق پيشه والا، نمى‏دانى

بــــــرون رفتند از خــــود تــــا كه دريابند دلبر را            تو در كنج قفس منزلگه عنقا نمى‏دانى

زجــا برخيز و بشكن اين قفس، بگشاى غلها را           تو منزلگـــــاه آدم را ورأ "لا" نمــــى‏دانى

نبــــردى حاصلــى از عمر، جز دعواى بى‏حاصل           تو گويى آدميّت را جز اين دعوا نمى‏دانى

 

گلزار جان

با كه گويم غم دل، جز تو كه غمخوار منى؟        همـــه عالـــــم اگرم پشت كند، يــار منى

دل نبندم بـــــه كسى، روى نيارم بــــه درى       تا تو رويــــــاى منى، تــــا تو مدد كار منى

راهى كـــــوى توام، قافله ســـالارى نيست        غم نباشد كــــه تو خود، قافله سالار منى

بــــه چمن روى نيارم، نــــــــروم در گلـــــزار        تــــو چمنزار من استـــىّ و تـــو گلزار منى

دردمنــــدم، نه طبيبى، نه پرستارى هست         دلخوشم، چون تو طبيب و تو پرستار منى

عــاشقم، سوخته ام، هيچ مددكارى نيست         تـــــو مــــــددكار منِ عاشق و دلدار منى

 

محرم دل

 بـــــاز گـــــــويم غم دل را كــــه تــــو دلدار منى     در غم و شــــــــادى و اندوه و اَلَم، يار منى

جــــز گل روىِ تــوام در دو جهان، يــارى نيست      چهــــره بگشاى به رويم كه تو غمخوار منى

چشم بيمار تـــــو اى مــــــى زده، بيمــارم كرد      پـــــاى بگــــــذار به چشمم كه پرستار منى

محرمـــــى نيست كــــه مــرهم بنهد بر دل من     جز تو، اى دوست كه خود محرم اسرار منى

زارى از غمــــزه غمــــــــزاى تو، پيش كه كنم؟       بـا كــــــه گويم كه تو، سرچشمه آزار منى؟

بر گشا موى خم اندر خم و دست افشان باش        بـــــه خدا، يـــــــار منى، يار منى، يار منى

 

محراب انديشه

 

بايد از آفــــــــاق و انفس بگذرى تا جـــان شوى      و آنگه از جان بگذرى تا در خور جـــانان  شوى

طُـــــــرّه گيســـــــــوى او، در كف نيايد رايـــگان       بايد اندر اين طريقت، پاى و سر چوگان شوى

كـــــى توانــــــى خواند در محراب ابرويش نماز؟       قـــــرنها بايد در اين انديشه، سرگردان شوى

در ره خــــــال لبش، لبـــــــريز بــــــايد جــام درد       رنج را افـــزون كنى، نى در پى درمان، شوى

در هواى چشم مستش، در صف مستان شهر         پاى كوبى، دست افشانى و هم‏پيمان شوى

اين ره عشق است و اندر نيستى حاصل شود          بايدت از شـــــوق، پروانه شوى؛ بريان شوى

 

غمزه دوست

 جــــــــز سر كوى تــــــو اى دوست، نـــــــدارم جايى           در سرم نيست، بجز خاك درت سودايى

بـــــــر در ميكـــــــــده و بتكــــــــــده و مسجد و دير            سجــــده آرم كه تو شايد، نظرى بنمايى

مشكلى حــــــل نشد از مـــــدرسه و صحبت شيخ            غمـــــزه اى تا گره از مشكل ما بگشايى

اين همـــــه مــــــــا و منـــــى، صـوفى درويش نمود          جلــــــــوه اى تا من و ما را ز دلــم بزدايى

نيستم، نيست، كه هستى همه در نيستى است            هيچم و هيچ كـــــه در هيچ نظــر فرمايى

پـــــى هـــــر كس شـــدم، از اهل دل و حال و طرب          نشنيدم طــــــــرب از شــــاهد بزم آرايى

عـــــــاكف درگـــــــــــه آن پرده نشينم، شب و روز             تا به يك غمزه او، قطـــــره شود دريايى

 

خلوت مستان

در حلقــــــه درويش، نــــــــديديـــــم صفـــــايى       در صــــومعــــــــــــــه، از او نشنيديم ندايــــى

در مــــــدرسه، از دوست نخـــــــــوانديم كتابى        در مــــــــاذنه، از يار نديديــــــم صدايـــــــــى

در جمـــــع كتب، هيچ حجـــــــابى نـــــــدريديم        در درس صحف، راه نبـــــرديــــــم به جــــايــى

در بتكـــــده، عمــــــــرى به بطـــالت گــذرانديم        در جمع حـــــريفــــــان نــــه دوايـى و نه دائى

در جـــــرگه عشــــــــّاق روم، بلكـــــــــه بيــابم        از گلشن دلــــــدار نسيمـــــى، رد پــــــــايـــى

اين ما و منى جمله ز عقل است و عقال است          در خلوت مستان، نه منى هست و نه مايى

 

 







Skip Navigation Links
زندگینامهزندگینامهExpand زندگینامه
کتابشناسیکتابشناسی
مقالاتمقالات
آثار امام خمینیآثار امام خمینیExpand آثار امام خمینی
اشعار اماماشعار امامExpand اشعار امام
مستنداتمستنداتExpand مستندات
اشعار درباره اماماشعار درباره امامExpand اشعار درباره امام
خاطراتخاطراتExpand خاطرات
بیاناتبیاناتExpand بیانات
امام از نگاه جهانامام از نگاه جهانExpand امام از نگاه جهان
آثار درباره امام آثار درباره امام Expand آثار درباره امام

 

 

سایر پایگاه ها